สำนักวัดนาป่าพงคึกฤทธิ์และสาวกพลาด! สร้าง" พุทธวจน " ปลอม

✨พระไตรปิฎกทิเบต
คัมภีร์ที่มีส่วนรักษาต้นฉบับของ
คัมภีร์พุทธที่หายไปจากอินเดีย✨
==========
รู้หรือไม่ว่า ... พระไตรปิฎกทิเบตเป็นคัมภีร์ที่มีส่วนรักษาต้นฉบับคัมภีร์พุทธศาสนาต้นฉบับภาษาสันสกฤตกว่า 30 เล่มที่สูญหายไปจากอินเดีย
.
คอนเท้นนี้ จะชวนทุกคนมาทำความรู้จักพระไตรปิฎกทิเบตที่มีความสำคัญต่อการศึกษาในวงการวิชาการพุทธศาสตร์
==========
.
ในวงการวิชาการพุทธศาสตร์ พระไตรปิฎกฉบับทิเบต เป็นอีกฉบับที่มีความสำคัญต่อการศึกษา แม้จะดูไม่ค่อยเกี่ยวกับพระพุทธศาสนาเถรวาท แต่ก็มีข้อมูลบางส่วนที่ “ช่วยเติมเต็ม” ซึ่งกันและกันได้ในมิติของการศึกษาคัมภีร์เปรียบเทียบ
.
จุดเริ่มต้นของพระไตรปิฎกทิเบต เริ่มมาจากราวปลายคริสต์ศตวรรษที่ 7 ถึง กลางที่ 8 ได้มีการอาราธนาพระบัณฑิตและนักแปลชาวอินเดีย มายังทิเบตเพื่อแปลและชำระคัมภีร์พระพุทธศาสนา และยังมีการจัดการดำเนินการอย่างเป็นระบบ
.
เมื่อมีการจัดทำบัญชีรายชื่อคัมภีร์ที่เก่าแก่ที่สุดซึ่งเรียกว่า "เทนการมะ" (དཀའ་ཆག་ལན་དཀར་མ་ - ldan dkar ma) พบว่ามีรายชื่อคัมภีร์กว่า 730 รายชื่อ และในจำนวนนี้มีถึง 30 คัมภีร์ที่ไม่พบเห็นต้นฉบับภาษาสันสกฤตในอินเดียอีกแล้ว แต่ยังคงมีร่องรอยถูกรักษาไว้ได้ผ่านการแปลในพระไตรปิฎกทิเบตและภาษาจีน
.
ในยุคนั้น มีการจัดทำคัมภีร์พระพุทธศาสนาและเนื้อหาอื่น ๆ ที่เป็นผลงานสำคัญมากมาย เช่น คัมภีร์มหาวยุตปัตติ (พจนานุกรมเทียบศัพท์สันสกฤต-ทิเบต) คัมภีร์อรรถาธิบายต่างๆ รวมถึงการจัดทำบัญชีรายชื่อคัมภีร์ที่ปรากฏขึ้นเป็นระลอก นี่คือยุคแรกที่คัมภีร์จากอินเดียถูกถ่ายทอดข้ามกำแพงภาษามาสู่ทิเบต
.
.
พระไตรปิฎกฉบับทิเบต จะแตกต่างไปจากพระไตรปิฎกปัจจุบันที่เรารู้จักกันว่า มี 3 ส่วน คือ พระวินัย, พระสูตร และพระอภิธรรม แต่ของทิเบตนั้น แบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ

1. กันคิว (བཀའ་འགྱུར་ - bka’ ’gyur) แปลว่า “การแปลคำสอนของพระพุทธเจ้า” หรือ “คัมภีร์ที่บรรจุส่วนที่เป็นพุทธวจนะ นั่นคือ พระสูตรและพระวินัย”
.
2. เตนคิว (བསྟན་འགྱུར་ - bstan ’gyur) แปลว่า “การแปลศาสตร์” ซึ่งในที่นี้ คือ กลุ่มคัมภีร์อภิธรรมและอรรถกถาต่าง ๆ
.
.
ปัจจุบันพระไตรปิฎกทิเบตฉบับพิมพ์ มีหลาย version ซึ่งฉบับที่นิยมนำมาค้นคว้า วิจัย และอ้างอิง มี 5 ฉบับ ดังนี้

1. ฉบับปักกิ่ง
เริ่มพิมพ์ด้วยแท่นไม้สมัยกษัตริย์หย่งเล่อ ราชวงศ์หมิง (ค.ศ. 1410) และพัฒนาจนสมบูรณ์ในสมัยคังซีและหย่งเจิ้ง ราชวงศ์ชิง ต่อมาได้รับการอัญเชิญไปญี่ปุ่นและพิมพ์เป็นรูปเล่มโดย มหาวิทยาลัยโอตานิ กลายเป็นคัมภีร์อ้างอิงระดับโลก
.
2. ฉบับนาร์ถังใหม่
สร้างขึ้นในสมัยดาไลลามะที่ 7 (ช่วงปี ค.ศ. 1730-1742) ภายใต้การดูแลของท่านโปละเน่ โดยใช้ "ฉบับนาร์ถังเก่า" ซึ่งเป็นแบบคัดลอกด้วยลายมือมาเป็นต้นฉบับในการแกะสลักพิมพ์ มีความโดดเด่นในฐานะตัวแทนของคัมภีร์สายตะวันตก แต่มีจุดด้อยคือตัวอักษรแกะสลักบนแท่นพิมพ์ไม้ไม่ค่อยชัดเจนนัก ทำให้อ่านศึกษาได้ยาก
.
3. ฉบับเดเก སྡེ་དགྡེ་
สร้างขึ้นในอาณาจักรเดเก แคว้นขัม โดยการอุปถัมภ์ของราชาเตนปะเซริง และมีพระมหาเถระผู้เชี่ยวชาญร่วมชำระ (ช่วงปี ค.ศ. 1729-1744) มีความโดดเด่นที่เป็น "สายลูกผสม" ที่นำข้อดีของต้นฉบับทั้งสายตะวันออกและตะวันตกมาเทียบเคียงกันอย่างสมบูรณ์แบบ จัดเรียงหมวดพระวินัยขึ้นก่อน
.
4. ฉบับโจเน ྲོ་ནྡེ་
พิมพ์ขึ้นที่วัดโจเน เขตอัมโด ทางทิเบตตะวันออกเฉียงเหนือ (ช่วงปี ค.ศ. 1733-1773) มีความโดดเด่นที่มีรากฐานมาจากสายตะวันออก แต่ผสมผสานอิทธิพลจากทั้งฉบับปักกิ่งและเดเกเข้าไปด้วย และมีการจัดเรียงหมวดพระวินัยขึ้นก่อนเช่นเดียวกับฉบับเดเก ปัจจุบันรายละเอียดที่มาเชิงลึกยังคงเป็นความท้าทายให้นักวิชาการค้นคว้าต่อไป
.
5. ฉบับลาซา ལྷ་ས་
ดำริสร้างโดยองค์ดาไลลามะที่ 13 พิมพ์เฉพาะส่วนกันคิว (พุทธวจนะ) เสร็จสิ้นในปี ค.ศ. 1934 มีความโดดเด่นด้วยความคลาสสิก เพราะแม้ยุคนั้นมีแท่นพิมพ์โลหะแล้ว แต่ทรงเลือกใช้แท่นพิมพ์ไม้โบราณเพื่อรักษาธรรมเนียม มีการนำฉบับนาร์ถังและเดเกมาชำระเทียบเคียง หากพบจุดที่แตกต่างจะใช้ "หมึกสีแดง" พิมพ์เน้นไว้เป็นเอกลักษณ์
.
อ่านจบแล้ว... คุณประทับใจความอุตสาหะในการรักษาคัมภีร์ของฉบับไหนมากที่สุดครับ?
.
.
==========
ถ้าชอบเกร็ดความรู้พุทธศาสนาและวัฒนธรรมที่ลึกซึ้งแบบนี้ อย่าลืมกด Like & Share เป็นกำลังใจให้เพจ "#พุทธศาสตร์เข้าใจอย่างเข้าถึง" ด้วยนะครับ!
==========
#พุทธศาสตร์เข้าใจอย่างเข้าถึง #DCI #ศูนย์พุทธศาสตร์ศึกษาDCI #บัณฑิตศึกษาDCI #พระพุทธศาสนา #BuddhistStudies
==========

ภาพ. TIBETAN Cover for a Buddhist manuscript (18th century-19th century) จาก https://www.ngv.vic.gov.au/explore/collection/work/53231/

ข้อมูล.
Kawasaki, Shinjō. "พระไตรปิฎกทิเบต." แปลโดย เมธี พิทักษ์ธีระธรรม. ใน เรื่องเล่าพระไตรปิฎก, บรรณาธิการโดย บารมี อริยเลิศเมตตา, กรุงเทพฯ: คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 2564, 124-139.

 

https://youtube.com/shorts/hlEzem71qOc?si=mySJsv7KjgHLdggR

 

ยังไม่ได้ฟัง !
ผู้เรียน ผู้ฟัง

กับผู้รู้เห็น

 

คุณสมบัติ ๕

สากัจฉสูตร ๕

พระมหากัสสปะมหาเถระ ก็แสดงไว้เช่นกันต่อหน้าพระพักตร์

https://84000.org/tipitaka/read/m_siri.php?B=12&siri=32

 

ทรงประทับ! พระพุทธเจ้า

ทรงอยู่ในที่นี้คือ พระอริยะเจ้า

ให้แปลง คำว่า ทรงอยู่ ในนัยยะนี้

 

เอา มรณะ ๔ เข้ามาจับก็จะเห็นเหตุ

แค่การแจ้งเตือนขั้นต้น ฯ สภาวะล้วนๆ

 

ทิฏฐิ ๖๒

ฝ่ายเดช

 

โค้งสุดท้ายก่อนกลายเป็นพระดาบสเต็มตัว
ทำหน้าที่ตามเหตุปัจจัยในส่วนที่เหลือ

“เพื่อความบันเทิง”

https://m.pantip.com/topic/43094197

 

ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๐๑ วินยปิฎก มหาวิภังค์ เล่ม ๑ (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 449 หน้า

ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๐๒ วินยปิฎก มหาวิภังค์ เล่ม ๒ (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 498 หน้า

ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๐๓ วินยปิฎก ภิก์ขุนีวิภังค์ (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 280 หน้า

ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๐๔ วินยปิฎก มหาวัค์ค เล่ม ๑ (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 384 หน้า

ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๐๕ วินยปิฎก มหาวัค์ค เล่ม ๒ (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 333 หน้า

ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๐๖ วินยปิฎก จุล์ลวัค์ค เล่ม ๑ (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 354 หน้า
https://drive.google.com/file/d/1gqHdzXEW3LpERfzvWtHqqI-_oAO8MNHy/view?usp=sharing


ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๐๗ วินยปิฎก จุล์ลวัค์ค เล่ม ๒ (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 398 หน้า
https://drive.google.com/file/d/139c2aQ0sv1mEigWngCJHWH-mJxzOOOjR/view?usp=sharing


ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๐๘ วินยปิฎก ปริวาร (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 501 หน้า
https://drive.google.com/file/d/1ZiT2If2Zo2UUIXMYgrx3WSxcdoVKGPnD/view?usp=sharing


ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๐๙ สุต์ตัน์ตปิฏก ทีฆนิกาย สีลัก์ขัน์ธวัค์ค (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 328 หน้า
https://drive.google.com/file/d/1_AvEix1BR0YnQUuHLef_O6E7DFeCsDns/view?usp=sharing


ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๑๐ สุต์ตัน์ตปิฏก ทีฆนิกาย มหาวัค์ค (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 425 หน้า
https://drive.google.com/file/d/1RhgrS2owTxZwfBEGKCYFJ60QeaQMZ2Oz/view?usp=sharing

 

ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๑๑ สุต์ตัน์ตปิฏก ทีฆนิกาย ปาฏิกวัค์ค (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 343 หน้า

ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๑๒ สุต์ตัน์ตปิฏก มัช์ฌิมนิกาย มูลปัณ์ณาสก (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 594 หน้า

ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๑๓ สุต์ตัน์ตปิฏก ทีฆนิกาย มัช์ฌิมนิกาย มัช์ฌิมปัณ์ณาส (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 681 หน้า

ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๑๔ สุต์ตัน์ตปิฏก มัช์ฌิมนิกาย อุปริบัณ์ณาสก (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 509 หน้า

ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๑๕ สุต์ตัน์ตปิฏก สํยุต์ตนิกาย สคาถวัค์ค (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 317 หน้า

ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๑๖ สุต์ตัน์ตปิฏก สํยุต์ตนิกาย นิทานวัค์ค (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 266 หน้า
https://drive.google.com/file/d/1eOlGvrDH-OoJablrcBwZKi28N-bLflUo/view?usp=sharing


ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๑๗ สุต์ตัน์ตปิฏก สํยุต์ตนิกาย ขัน์ธวารวัค์ค (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 260 หน้า
https://drive.google.com/file/d/1_YspC6K1VhgIAtif9V-z-VYWOWciM5ap/view?usp=sharing


ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๑๘ สุต์ตัน์ตปิฏก สํยุต์ตนิกาย สฬายตนวัค์ค (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 497 หน้า
https://drive.google.com/file/d/1iSbg-SDa9e-gpagGDyqgq6Q4vE7zTb9l/view?usp=sharing


ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๑๙ สุต์ตัน์ตปิฏก สํยุต์ตนิกาย มหาวารวัค์ค (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 463 หน้า
https://drive.google.com/file/d/1XRWYhTQR1bE-W8B7oesGsTlR0lQccJVS/view?usp=sharing


ไตรปิฎก ฉบับ ร.ศ.๑๑๒ (ปรับปรุง) เล่ม ๒๐ สุต์ตัน์ตปิฏก อังคุต์ตรนิกาย เอกนิปาต ทุกนิปาต ติกนิปาต (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) 404 หน้า
https://drive.google.com/file/d/1jJlVn45P1COQpIn2fVfz4vXdMz1Ju1z0/view?usp=sharing

 

ทำนองทิพยดั้งเดิมยังมีอีกหลายสูตร

จนกว่าความจริงจะปรากฎ!

จนกว่าผู้มีปัญญาธรรมมีวาสนาจะหายสงสัย

ทำหน้าที่ต่อไป